ტექნოლოგია

ერთი მნიშვნელოვანი ტექნოლოგია — ახსნილი ფიზიკიდან მოყოლებული, ქართულად და ინგლისურად. ყოველ ციფრს წყარო აქვს.

12 ნოემბერი 2026 · 6 წუთის საკითხავი

როგორ მუშაობს დაშიფვრა და რატომ უნდა შეიცვალოს 2035 წლამდე

ინტერნეტის თითქმის ყველა დაცული კავშირი ერთ არითმეტიკულ სხვაობაზე დგას: ერთი მიმართულებით ანგარიში იაფია, უკან დაბრუნება კი — ძალიან ძვირი. კვანტური კომპიუტერი ამ ძვირ მიმართულებას გააიაფებს. ამიტომ NIST-მა ვადა დაადგინა: დღევანდელი ციფრული ბოქლომების მათემატიკა 2035 წლის შემდეგ აიკრძალება.

29 ოქტომბერი 2026 · 6 წუთის საკითხავი

როგორ იკვებება და როგორ ცივდება ხელოვნური ინტელექტის მონაცემთა ცენტრი: ყოველი ვატი სითბოდ ბრუნდება

მონაცემთა ცენტრი ელექტროენერგიას იღებს და იმავე რაოდენობას სითბოს სახით გასცემს. ამიტომ მთავარი სირთულე გამოთვლა არ არის — მთავარია დენის მიყვანა და სითბოს გაყვანა. ხელოვნური ინტელექტის ახალი კარადა კი ერთ მეგავატამდე მოიხმარს.

15 ოქტომბერი 2026 · 6 წუთის საკითხავი · ვიდეოთი

როგორ მუშაობს დიდი ენობრივი მოდელი: ტოკენები, ყურადღება და წინადადების ფასი

ჩატბოტი ტექსტს ტოკენებად ჭრის, მერე კი მომდევნო ტოკენს გამოიცნობს — ისევ და ისევ. ყოველი გამოცნობა ელექტროენერგიას ხარჯავს, და ეს ხსნის ფასსაც, სიჩქარესაც და გამოგონილ ფაქტებსაც.

30 სექტემბერი 2026 · 5 წუთის საკითხავი · ვიდეოთი

EUV-ლითოგრაფია: როგორ იბეჭდება ჩიპი კალის წვეთითა და სარკეებით

მსოფლიოს ყველაზე თანამედროვე ჩიპებს ერთი ჰოლანდიური კომპანიის მანქანები ბეჭდავენ: ისინი წამში 50 000 კალის წვეთს ლაზერით პლაზმად აქცევენ, მიღებულ სინათლეს ვაკუუმში სარკეებით ატარებენ და სილიციუმზე ვირუსზე პატარა ხაზებს ხატავენ.