ორშაბათი, 5 ოქტომბერი 2026
ოთხი მოვიდა, ერთი იძულებით დაიბარეს
ნიუ-იორკის საბჭოს ორმოცდათერთმეტივე წევრი დღეს ოთხ AI-კომპანიას ფიცის ქვეშ ეკითხება
საბჭო დღეს დილით სრული შემადგენლობით იკრიბება — ორმოცდათერთმეტივე წევრი ერთ დარბაზში, ფორმატი, რომელსაც ნიუ-იორკი იმ საკითხებისთვის ინახავს, რომელთა სხვისთვის გადაბარებაც არ სურს — რათა ჩვენება მოისმინოს სპიკერის ჯული მენინის მიერ 25 სექტემბერს წარდგენილ კანონპროექტების პაკეტზე. ამ პაკეტში ყველაზე საყურადღებო სწორედ ის დეტალებია, რომლებიც Fortune-მა აღწერა: ქალაქში გაყიდულმა, განთავსებულმა თუ დანერგილმა ყველა AI-სისტემამ დამოუკიდებელი შემოწმება უნდა გაიაროს — მონაცემების ხარისხზე, მიკერძოებაზე, პირადი მონაცემების დაცვასა და უსაფრთხოებაზე, კიბერსარდლობის ოფისის (Cyber Command) მიერ დადგენილი სტანდარტებით; ყოველ სისტემას უნდა ჰქონდეს გამორთვის ღილაკი, რომელსაც ადამიანი ნამდვილად მისწვდება; ნიუ-იორკელს უჩნდება უფლება, კომპანიას უჩივლოს მაშინაც, როცა მის პროდუქტს სხვა ვინმე უსაფრთხოების საზღვრებს გარეთ გაიყვანს და ზიანი წინასწარ განჭვრეტადი იყო; მამხილებელი კი ჯარიმის ნაწილს აიღებს — ჯარიმა თითო შემთხვევაზე 25 000 დოლარია და ეკისრება არა მხოლოდ დამნერგავ ბიზნესს, არამედ შემმოწმებელსაც. OpenAI, Anthropic, Google და Meta წარმომადგენლებს აგზავნიან. Route Fifty-ის ინფორმაციით, ამ ოთხიდან სამი მხოლოდ მაშინ დათანხმდა, როცა საბჭომ ხმამაღლა თქვა, რომ სავალდებულო დაბარების უფლება აქვს. ილონ მასკის SpaceXAI-მ მოწვევაზე პასუხი არ გასცა და 28 სექტემბერს დაბარების ბრძანება მიიღო — სპიკერობის დროს მენინს ეს უფლება პირველად გამოუყენებია — საბჭო კი აცხადებს, რომ თუ კომპანია მაინც არ გამოჩნდება, შტატის სასამართლოს მიმართავს. „ამ კომპანიებს ნიუ-იორკში მნიშვნელოვანი ადგილი უკავიათ და ერთად ათიათასობით ნიუ-იორკელს ასაქმებენ, — თქვა მენინმა. — როცა ამდენი რამ სასწორზეა, ეს ფირმები თავიანთი თანამშრომლებისა და, უპირველეს ყოვლისა, საზოგადოების წინაშე მოვალენი არიან: საბჭოს წარსდგნენ, ჩვენს კითხვებზე უპასუხონ და ჩვენს კანონპროექტებზე ფიცის ქვეშ თქვან თავიანთი აზრი.“ ვაშინგტონს AI-ის უსაფრთხოების კანონი არ მიუღია. საქალაქო საბჭოს კი სავალდებულო დაბარების უფლება აქვს და დარბაზი, რომელშიც ორმოცდათერთმეტი ადამიანი ჯდება.
ალტმანი ამბობს, რომ სამყარომ ზოგიერთი ცუდი რამ უნდა მიიღოს — და ასახელებს, რასაც თვითონ არ მიიღებს
POLITICO-ს ჟურნალისტთან, ბრენდან ბორდელონთან საუბარში, რომელიც კვირას Decoded-ის ბიულეტენში გამოქვეყნდა, სემ ალტმანმა ეს არჩევანი ყველაზე პირდაპირ ჩამოაყალიბა: „გვჯერა, რომ სამყარომ უნდა მიიღოს, რომ ზოგიერთი ცუდი რამ მოხდება — ამ ტექნოლოგიის სარგებლის სანაცვლოდ.“ ზღვარი მაშინვე გაავლო — და არა იმ ადგილას, სადაც მოელოდი: ჰაკერული შეტევებისა და ბოროტად გამოყენების თავიდან ასაცილებლად ფართო ხელმისაწვდომობას არ დათმობდა, სამაგიეროდ „ნამდვილად კატასტროფულ რისკებს“ არ იღებს — მათ შორის „AI-ზე კონტროლის სერიოზულ დაკარგვას“. საინტერესო ნაწილი კი Anthropic-ზე ითქვა. როცა სთხოვეს, აეხსნა, რით განსხვავდება ორი კომპანია, ალტმანმა საპირისპირო მსოფლმხედველობა ასე აღწერა: რწმენა, რომ ტექნოლოგია „ისეთი ძლიერი და ისეთი საშიში გახდება, რომ სან-ფრანცისკოს ერთ ლაბორატორიას უნდა ეკუთვნოდეს, რომელიც უზრუნველყოფს, რომ ცუდი არაფერი მოხდეს, და როგორმე გაანაწილებს სარგებელს“ — ამას მან „სრულიად მიუღებელი გარიგება“ უწოდა. ფორმულირება საგულისხმოდ ახლოს დგას იმ ბრალდებასთან რეგულირების მითვისებაში, რომელსაც ტრამპთან დაახლოებული ტექნოლოგიური მრჩევლები უკვე თვეებია Anthropic-ს უყენებენ. და ეს იგივე ალტმანია, რომელიც გასულ კვირას დარიო ამოდეის დაეთანხმა, რომ ყველაზე მოწინავე მოდელების შემუშავება უნდა შენელდეს, და რომლის კომპანიამაც ბოლო ხანს სწორედ იმ დამოუკიდებელ შეფასებებს დაუჭირა მხარი, რომელთა სავალდებულოდ ქცევაც ნიუ-იორკს უნდა. ლაბორატორიებს შორის მანძილი იმაში მცირდება, თუ რა უნდა შემოწმდეს. იმაში კი სულაც არ მცირდება, ვის ხელში უნდა იყოს ეს ყველაფერი.
სექტემბერში გამოცხადებულ „AI-ძალას“ ოთხი სახელი გამოუჩნდა — და ერთი მათგანი სწორედ იმ ორი კომპანიის გამოძიებას უძღვება, რომლებთანაც ამ ორგანომ უნდა ითანამშრომლოს
როცა პრეზიდენტმა 19 სექტემბერს თქვა, რომ „AI-ძალას“ შექმნიდა და სათავეში ე.წ. ცარს დაუყენებდა, არც სახელები იყო, არც დაქვემდებარების ხაზი, არც მანდატი — განზრახვის გამოცხადება მაშინვე გავაშუქეთ და მეტი არაფერი არსებობდა. კვირას, OpenAI-ის, Anthropic-ის, Google-ის, Meta-ს, Nvidia-სა და SpaceX-ის AI-მიმართულების ხელმძღვანელებთან თეთრ სახლში შეხვედრიდან რამდენიმე საათში, მან დანარჩენი Truth Social-ზე შეავსო: „ზეინტელექტის ძალა“ (Super Intelligence Force), რომელსაც ეროვნული დაზვერვის დირექტორი ჯეი კლეიტონი უხელმძღვანელებს, გვერდით კი FTC-ის თავმჯდომარე ენდრიუ ფერგიუსონი, პენტაგონში კვლევისა და ინჟინერიის მიმართულების ხელმძღვანელი ემილ მაიკლი და OPM-ის დირექტორი სკოტ კუპორი უდგებიან — ოთხივე ტრამპსა და ადმინისტრაციის ხელმძღვანელ სიუზი უაილსს ექვემდებარება. „ზეინტელექტის შესახებ თეთრი სახლის ისტორიული შეთანხმების შემდეგ, რომლის მიღებისასაც მსოფლიოს უმნიშვნელოვანესი ტექნოლოგიური კომპანიები შეიკრიბნენ და ამერიკელი ხალხის წინაშე თავიანთი პასუხისმგებლობა დაადასტურეს, ვაცხადებ ზეინტელექტის ძალის (SIF) შექმნას“, — დაწერა მან. ორგანოს საქმე, როგორც აღწერილია, აღსრულება არ არის — ურთიერთობაა: მომხმარებლებთან, საზოგადოებრივი ინტერესის ჯგუფებთან, რელიგიურ ორგანიზაციებთან, ინფრასტრუქტურის მომწოდებლებთან და თავად კომპანიებთან. ყურადღება მიაქციეთ სიაში მეორე სახელს. ფერგიუსონის FTC-მ 30 სექტემბერს სწორედ OpenAI-ის, Anthropic-ისა და მათი უსაფრთხოების აუდიტორის მიმართ დაიწყო მომხმარებლის დაცვის ოფიციალური გამოძიება, და სწორედ მის ფრაზას პასუხისმგებლობაზე — შედეგები იმას ხვდება, ვინც ჩაქუჩს ატარებს, და არა ჩაქუჩს — ციტირებდა ინდუსტრია მთელი კვირა. ახლა ის იმ ორგანოში ზის, რომლის დეკლარირებული დანიშნულებაც ჩაქუჩის მფლობელებთან ურთიერთობის კოორდინაციაა.
წყარო: CBS News, 4 ოქტომბერი, 2026
პარასკევიდან Google კარგ მოდელებს ყველას ართმევს, ვინც ოც დოლარს არ იხდის
9 ოქტომბრიდან Gemini-ის უფასო დონეზე მხოლოდ Flash-Lite რჩება — არც Flash, არც Pro. თვეში 4.99 დოლარიანი AI Plus Flash-ს ინარჩუნებს და Pro-ს კარგავს. Pro-სთან წვდომა ახლა AI Pro-დან, თვეში 19.99 დოლარიდან იწყება; სამაგიეროდ ამ დონეს Deep Think ემატება — პარალელური მსჯელობის რეჟიმი, რომელიც აქამდე 99.99 და 199.99 დოლარიან დონეებს ეკუთვნოდა. Google ამავდროულად ამატებს ძალისხმევის სამ დონეს — დაბალს, საშუალოსა და მაღალს — და საკუთარ დოკუმენტაციაში ისე აღწერს, რომ მთელი არსი ცხადი ხდება: ძალისხმევის დონის აწევა „გაზრდის მოდელის უნარს, დაასრულოს დავალება და უფრო საფუძვლიანი პასუხები გასცეს კითხვებზე, მაგრამ შენი ლიმიტიდან მეტსაც დახარჯავს“. ყველაზე მეტს ამ ამბავში დროის შერჩევა ამბობს. Gemini 4 Argon გასულ ოთხშაბათს გამოვიდა, მოწინავე შესაძლებლობებზე დიდი ხმაურით, და ამ გაშვების პირველი შედეგი, რომელსაც ჩვეულებრივი მომხმარებელი იგრძნობს, ის არის, რომ ხალხი, რომელიც Google-ის სიძლიერით მეორე მოდელს უფასოდ იყენებდა, ახლა ყველაზე სუსტს იღებს. მოწინავე მოდელების მომსახურება ძვირია. ვიღაცას ხომ მაინც უნდა უთხრან, რომ შეეშვას — და ეს არასდროს იქნება 199.99 დოლარიანი დონე.