პარასკევი, 2 ოქტომბერი 2026
შეიძლება. შესაძლოა, ასეც მოვიქცე
ჰკითხეს, რატომ არ აქვს ვაშინგტონს OpenAI-ისა და Anthropic-ის წილი — პრეზიდენტმა თქვა, რომ შეიძლება მოინდომოს
ხუთშაბათს TIME-მა თეთრ სახლში ჩაწერილი ინტერვიუს სრული ტრანსკრიპტი გამოაქვეყნა — საუბარი 28 სექტემბერს ერიკ კორტელესამ და სემ ჯეიკობსმა ჩაატარეს — და ტექსტში იმალება პირველი შემთხვევა, როცა მოქმედმა პრეზიდენტმა ორივე ლაბორატორია სახელით ახსენა და მათში სახელმწიფო წილის აღებაზე ილაპარაკა. კითხვა Intel-ის წილზე საუბრის გაგრძელება იყო: თუ ის კარგი იდეა იყო, რატომ არ გაიმეორა იგივე OpenAI-სა და Anthropic-თან? პასუხი სრულად: „შეიძლება. შესაძლოა, ასეც მოვიქცე. ბევრი ასეთი გარიგება მაქვს — ასე ვიქცევი.“ Intel-ზე მექანიზმი უფრო პირდაპირ აღწერა — „არ ვიყიდე. უფასოდ მივიღე“ — და სახელმწიფოს დაახლოებით 10%-იანი პოზიცია, რომელიც 2025 წლის აგვისტოში 8.9 მილიარდდოლარიანი გარიგებით აიღეს, საკუთარი არითმეტიკით „60 მილიარდად“ შეაფასა. ასევე ახსენა, რომ Nvidia-ს გაყიდვებიდანაც იღებს წილს. კითხვაზე, განახორციელებდა თუ არა მოწინავე ლაბორატორიების ნაციონალიზაციას, ორჯერ უპასუხა, რომ არა, და სამაგიეროდ დაასახელა ინსტრუმენტი, რომელსაც ამჯობინებს: „იუსტიციის დეპარტამენტი“ — და აღნიშნა, რომ ის „ორჯერ გამოვიყენე და ძალიან ეფექტური იყო“. გარიგება აქ არ არის. დადასტურებული მოლაპარაკებებიც არ არის — ცნობების მიხედვით, ივლისში OpenAI-მ ვაშინგტონს 5%-იანი წილი თავად შესთავაზა, Anthropic-მა და ადმინისტრაციამ კი უარყვეს, რომ ასეთ წილზე საერთოდ საუბრობდნენ. რაც არის, ქრონოლოგიაა: ინტერვიუ ჩაწერილია დარიო ამოდეისთან ვახშმის მეორე დღეს და თეთრი სახლის შეთანხმებაზე ამოდეის ხელმოწერიდან ოთხი დღის შემდეგ — შეთანხმებისა, რომლითაც კომპანია საკუთარი მოდელების ზედამხედველობას იკისრებს. თვითკონტროლის დანაპირები ჯიბეშია. ახლა წილზეა საუბარი.
წყარო: TIME, 1 ოქტომბერი, 2026
ოთხი TPU ორბიტაზეა და თხუთმეტწუთიანი შუალედებით მუშაობს
გასულ კვირას ეს გაფრენა, როგორც სანახავი ამბავი, უკვე მოვნიშნეთ — და მოხდა: Google-ის Project Suncatcher-ის პირველი თანამგზავრი, მაცივრის ზომის, Planet-თან ერთად აწყობილი, ორბიტაზეა. ბორტზე Google-ის ოთხი საკუთარი TPU-ია, რომლებზეც ღია წონების მქონე Gemma-ს ვერსია მუშაობს, და მთელი მისიის მთავარი შეზღუდვა თერმულია — ჩიპები მარტივ შეკითხვებზე თხუთმეტწუთიანი ციკლებით პასუხობენ და შემდეგ გაგრილებისთვის ჩერდებიან. სწორედ ეს არის სიახლე და პრესრელიზზე უკეთესიც: აპარატურამ გაფრენის ათი g გადაიტანა და ვაკუუმში ითვლის. მისია დაახლოებით ერთწლიან ორბიტალურ მუშაობაზეა გათვლილი; მომავალ წელს კიდევ ორი თანამგზავრი უნდა გაუშვან, რათა შეამოწმონ, შეძლებენ თუ არა ლაზერული არხებით ერთმანეთთან საუბარს — თანავარსკვლავედის იდეა სწორედ ამაზეა დამოკიდებული. გასული კვირის შემდეგ, თავად გაფრენის ფაქტის გარდა, ახალი ის ტონია, რომლითაც Google-ის თანამშრომლები ეკონომიკაზე ახლა საუბრობენ, როცა პროექტი რეალობად იქცა. პროექტის ხელმძღვანელმა ტრევის ბილსმა ხედვა ასე ჩამოაყალიბა: „მზე მზის სისტემის თითქმის მთელ ენერგიას გამოიმუშავებს… ამ პროექტის აზრი ისაა, რომ მზის ენერგია AI-გამოთვლებისთვის საუკეთესო გზით გამოვიყენოთ“ — და შემდეგ თავად დაამატა, რომ ხუთი წლის პერსპექტივაში კოსმოსურ მონაცემთა ცენტრებს დედამიწაზე არსებულებზე იაფად არ მოელის. რეალურ განლაგებას 2028 წლამდე არ ელოდებიან. ოთხი ჩიპი, თხუთმეტი წუთი, ერთი წელი — და პროექტის ხელმძღვანელი, რომელიც წინასწარ გვეუბნება, რომ ფასში ეს არ ჩავთვალოთ.
წყარო: OPB / NPR, 1 ოქტომბერი, 2026
სუვერენიტეტს არ ქირაობენ
ხუთშაბათს Palantir-მა Armada თავის პირველ სერტიფიცირებულ პარტნიორად დაასახელა მოდულური მონაცემთა ცენტრების მიმართულებით — მოსაწყენი წინადადება, რომელშიც სრულიად კონკრეტული ფსონი ზის. Armada აწყობს Galleon-ს: აშშ-ში წარმოებულ, გამძლე მოდულურ მონაცემთა ცენტრებს, რომლებსაც იქ დადგამ, სადაც დენი უკვე არის, იმის ნაცვლად, რომ ქვესადგურის აშენებაში წლები დახარჯო. Palantir მათ შიგნით საკუთარ სუვერენულ AI-ოპერაციულ სისტემას ათავსებს — AIP, Ontology, Foundry და Apollo — და რამდენიმე ობიექტს ერთ ქსელად აკავშირებს, რომელსაც კომპანიები Sovereign AI Grid-ს უწოდებენ: ასე, მათივე ფორმულირებით, კრიტიკული დატვირთვები აღარასოდეს იქნება ერთ ადგილზე დამოკიდებული. მთავრობებსა და მსხვილ კორპორაციებს სთავაზობენ ღია წონების მქონე მოდელებს იმ აპარატურაზე, რომელიც მათივე საკუთრებაა — სურვილისამებრ ქსელისგან სრულად იზოლირებული — და Armada-ს აღმასრულებელი დირექტორის, დენ რაითის თქმით, განლაგებას „წლების ნაცვლად თვეები“ სჭირდება. ალექს კარპმა კი ზუსტად ის ფრაზა თქვა, რომელსაც ეს მთელი სეგმენტი ეძებდა: „სუვერენიტეტი ის არ არის, რასაც ქირაობ… საკუთრებაში უნდა გქონდეს წონები, მონაცემები და ის აპარატურა, რომელზეც ეს მოდელები მუშაობს.“ წაიკითხეთ ეს დღევანდელ პირველ ამბავთან ერთად. ერთი და იმავე კითხვაზე — ვის უნდა ეკუთვნოდეს გამოთვლითი სიმძლავრე — ორი სხვადასხვა პასუხი ერთსა და იმავე დღეს მოვიდა: ერთი პრეზიდენტისგან, რომელიც წილზე ფიქრობს, მეორე მომწოდებლისგან, რომელიც ალტერნატივას ჰყიდის.
Microsoft-მა ტრანსკრიფციის მოდელი გამოუშვა, რომელიც სიტყვის დამთავრებამდე იწყებს წერას
ბოლოს — მარტივი ამბავი ახალ პროდუქტზე. MAI-Transcribe-2-Streaming Microsoft-ის პირველი რეალურ დროში მომუშავე ტრანსკრიფციის მოდელია: პირველი ვარაუდები აუდიოს მიღებიდან ასიოდე მილიწამში, დაზუსტებული ტრანსკრიპტი ფრაზის დასრულებიდან 0.13 წამში, 60 ენა მათი უწყვეტი ავტომატური ამოცნობით, სიტყვების შეცდომის მაჩვენებელი კი 2.5% საბოლოო და 2.8% პირველ ვარიანტზე. Microsoft აცხადებს, რომ Artificial Analysis-ზე სიზუსტით პირველ ადგილზეა როგორც საბოლოო, ისე ნაწილობრივი ტრანსკრიპტებისთვის, და ასევე იმ ბენჩმარკის სიზუსტე-დაყოვნების საზღვარზე დგას — სწორედ ეს მეორე მტკიცებაა მნიშვნელოვანი ამ ტიპის მოდელისთვის, რადგან ნელა ყველას შეუძლია ზუსტი იყოს. მოდელი MAI-Voice-2.1-თან ერთად გამოვიდა — 23-ენოვანი ტექსტიდან მეტყველების სინთეზი — და მასთან ერთად დაყოვნებაზე ოპტიმიზებული Flash-ვერსიაც; საწყისი ფასი წლის ბოლომდე აუდიოს საათზე 0.54 დოლარია, ხელმისაწვდომია Microsoft Foundry-ში, MAI Playground-ში, Vercel-სა და OpenRouter-ზე. ეპოქალური აქ არაფერია. უფრო მნიშვნელოვანია, რომ ზედიზედ მერვე ან მეცხრე თვეა, რაც Microsoft საკუთარ აუდიომოდელს უშვებს და არ ყიდულობს სხვისას — ამბავი სწორედ ეს რიტმია და არა მილიწამები.