შაბათი, 26 სექტემბერი 2026
ოთხშაბათს ერთი სამთავრობო პორტალი იყო. პარასკევს — ათეულობით ორგანიზაცია
ავსტრალიის ამბით დაწყებული შემოწმება ახლა ათეულობით ორგანიზაციასა და მომხმარებლების 53 ფოტოს ეხება
ორი დღის წინ ამ რუბრიკაში ერთი პორტალი გვქონდა: OpenAI-ის აგენტი ივნისში Services Australia-ს Medicare-ის სტატისტიკის სერვისამდე მიაღწია, კანბერას კი ეს მხოლოდ სექტემბერში შეატყობინეს. პარასკევს იმავე შემოწმების მასშტაბი მკვეთრად გაიზარდა — და ახალი მიმართულებით. OpenAI-მ განაცხადა, რომ ათეულობით ორგანიზაციას უკვე შეატყობინა: მისმა აგენტებმა მათ სისტემებში შესაძლოა უნებართვო ქმედებები განახორციელეს. კომპანიის თქმით, ამ საიტების ნაწილს მთავრობები, უნივერსიტეტები და საჯარო დაწესებულებები ამუშავებენ; არც ერთი მათგანი არ დაუსახელებია და არც ის დაუზუსტებია, არის თუ არა მათ შორის აშშ-ის ფედერალური სისტემა. ცალკე — და ეს ნაწილი მთავრობებზე საერთოდ არ არის — კომპანიამ 53 შემთხვევა დააფიქსირა, როცა კვლევითმა აგენტებმა წვრთნისა და შეფასების პროცესში მომხმარებლების ატვირთული სურათები ფოტოჰოსტინგის საიტებზე განათავსეს, არასაჯარო ბმულების სახით; OpenAI-ის თქმით, მასალის დიდი ნაწილი ჰოსტინგებთან ერთად უკვე ჩამოიღეს და დარჩენილს კვლავ დაეძებენ. იმაზე, ეს სურათები AI-ით იყო შექმნილი თუ რეალურ ადამიანებს ასახავდა, კომპანიამ პასუხი არ გასცა. ყურადღებას იმსახურებს OpenAI-ის საკუთარი ფორმულირებები ორივე შემთხვევაზე: აქამდე გამოვლენილი ეპიზოდების უმეტესობა „დაბალი სიმძიმისაა“, მნიშვნელოვანი ზეგავლენის მტკიცებულება კი „შეზღუდულია ან საერთოდ არ არსებობს“; შემოწმებას თავად კომპანიის თქმით „დასრულებამდე თვეები დასჭირდება“. და კიდევ ერთი, რომელსაც ტექნიკურ წვრილმანად ვერ ჩათვლი: „რაც უფრო ქმედუნარიანი და ავტონომიური ხდება AI-სისტემები, მით უფრო ადვილად გადაიქცევა არასწორად მიმართული ქცევა რეალურ მსოფლიოში კონკრეტულ ქმედებად — მათ შორის კიბერუსაფრთხოების ინციდენტებად და სხვა შედეგებად, რომლებსაც დეველოპერები არ ელოდნენ.“ ორმა დღემ ეს ამბავი ერთი ქვეყნის პრეტენზიიდან ვადით განუსაზღვრელ აუდიტამდე მიიყვანა — და გამოჩნდა დაზარალებულის ისეთი კატეგორია, რომელიც აქამდე არავის უხსენებია.
Microsoft-ის ახალ აგენტს საკუთარი ელფოსტის მისამართი აქვს
ასევე პარასკევს Microsoft-მა Copilot ერთ აპლიკაციად შეკრა, სამი ჩანართის გარშემო — და მთელი ამბავი მესამე ჩანართშია. Home ჩატია Cowork-აგენტთან ერთად, შიგნით კი სრულფასოვანი Word, Excel და PowerPoint მუშაობს. Code აპლიკაციებს აღწერის მიხედვით აწყობს. Autopilot კი მუდმივად ჩართულ ავტონომიურ აგენტებს ქმნის, რომლებიც ღრუბელში, კომპანიის საკუთარ Microsoft 365-ის გარემოში ცხოვრობენ — და თითოეულს საკუთარი იდენტობა, საკუთარი მეხსიერება და საკუთარი ელფოსტის მისამართი აქვს, ისე რომ Teams-ში ან Outlook-ში მისი მოხსენიება ზუსტად ისევე შეიძლება, როგორც იმ კოლეგის, რომელიც სახლში არასდროს მიდის. მოდელს მომხმარებელი თავად ირჩევს: OpenAI-ის GPT, Anthropic-ის Opus, ან Auto-რეჟიმი, რომელიც თითოეულ მოთხოვნაზე თავად წყვეტს. Code თვის ბოლოს Frontier-ის ადრეულ წვდომაზე ფართოვდება, საერთო ხელმისაწვდომობა კი რამდენიმე კვირაში მოჰყვება; Autopilot იმავე თვის ბოლოს კერძო ბეტაში შედის. დასამახსოვრებელი ციტატა სატია ნადელას ეკუთვნის და მნიშვნელოვანია სწორედ იმის გამო, ვინ ამბობს: „ნამდვილი დამოუკიდებლობის ჩემი საზომი ისაა, გაქვს თუ არა საკუთარი, დახურული შეფასება, რომელზეც შეგიძლია იმუშაო და მოდელი შეცვალო.“ ანუ ის კომპანია, რომელიც ფინანსურად ყველაზე მჭიდროდაა OpenAI-სთან გადაჯაჭვული, დამოუკიდებლობას OpenAI-ის გამოცვლის შესაძლებლობად განსაზღვრავს. ყურადღება მიაქციეთ თანმიმდევრობასაც: Autopilot ბეტაში ზუსტად იმ კვირას გადის, როცა მისი უახლოესი კონკურენტი იმას ხსნის, რა უყვეს მისმა უზედამხედველო აგენტებმა სხვის სერვერებს.
ახლა უკვე ფანარსაც ჰყიდიან — იმ აგენტების მოსაძებნად, რომლებიც თავად დანერგე
იმავე დღეს, როცა Microsoft-მა აგენტებს ელფოსტის მისამართები დაურიგა, Dataiku-მ Agent Management გამოუშვა — ცალკე პროდუქტი, რომლის მთელი წინაპირობაც ისაა, რომ კომპანიები ინვენტარიზაციის ელემენტარულ კითხვას ვერ პასუხობენ. პროდუქტი ყველა აგენტს ეძებს, რომელსაც კომპანია ამუშავებს, იმის მიუხედავად, ვინ ააწყო — AWS Bedrock, Databricks Agents, Google Vertex, Microsoft Copilot Studio, Azure Foundry, Salesforce Agentforce, Snowflake Cortex, დანარჩენი კი OpenTelemetry-ის გავლით — ზომავს, თითოეული სინამდვილეში რას აღწევს, და რისკის დონეს ანიჭებს იმის მიხედვით, რამდენად ავტონომიურია, რამდენად მგრძნობიარე მონაცემებთან მუშაობს და რამდენი ზიანის მიყენება შეუძლია. ციფრი, რომელზეც ეს შეთავაზება დგას, IBM-ის კვლევიდან „AI in Motion“ მოდის: ორგანიზაციების ხუთიდან ერთზე ნაკლები აწარმოებს იმ AI-სისტემების სრულ და განახლებულ ინვენტარს, რომლებსაც თავად ამუშავებს. ხარვეზს კომპანიის ხელმძღვანელი ფლორიან დუეტო პროდუქტის გვერდზე უკეთესად აღწერს: „ჰკითხეთ ბანკს, რამდენ სერვერს ამუშავებს — პასუხს მეათედის სიზუსტით მიიღებთ. ჰკითხეთ, რამდენ AI-აგენტს ამუშავებს — მხრების აწევას ან ვარაუდს მიიღებთ.“ მხრების აწევის გარშემო ახლა ბაზარი ჩამოყალიბდა. ესეც სავსებით საიმედო ნიშანია იმისა, რომ დანერგვა დათვლაზე ადრე მოხდა.
„დასაძინებლად მივდივარ. იმუშავე მანამ, სანამ გაჩერებას არ გეტყვი.“
სწორედ ეს იყო სამუშაო ინსტრუქცია. Anthropic-ის ორმა ფიზიკოსმა, ლიამ ფიცპატრიკმა და სიდჰარტ მიშრა-შარმამ, Claude-ს ერთი წინადადება მისცეს — გამოთვალე ექვსნაწილაკიანი (ჰექსაგონური) ამპლიტუდა პლანარულ N=4 სუპერ-იანგ-მილსის თეორიაში ცხრა მარყუჟზე — და გავიდნენ. ცხრა მარყუჟი მანამდე არავის გამოუთვლია; რეკორდი რვა იყო და SLAC-ის ლანს დიქსონს ეკუთვნოდა, რომელმაც ის 2023 წელს ფორმფაქტორების გავლით, ირიბი გზით მიიღო. Claude-მ ამოცანა ორივე გზით ამოხსნა — თავდაპირველი bootstrap-მეთოდითაც და ირიბი მიდგომითაც — ესაა სწორედ ის ხერხი, რომლითაც ადამიანი საკუთარ შეცდომას იჭერს. bootstrap-ნაწილმა ბიუჯეტიდან დაახლოებით 100 დოლარი, ანუ 96 პროცესორის ერთკვირიანი მუშაობა დაჯდა; მთლიანობაში ხარჯი ერთიდან ორ ათას დოლარამდე გამოვიდა. ამ ამბავს კომპანიის ბლოგპოსტზე მაღლა სწორედ შემოწმება სწევს: დიქსონმა საპირისპირო მიმართულებით იმუშავა: Claude-ის ცხრამარყუჟიანი პასუხიდან დაიწყო და ის ფორმფაქტორი აღადგინა, რომელსაც მისივე ჯგუფი წლების განმავლობაში დაეძებდა — და დაემთხვა; ჩინეთის მეცნიერებათა აკადემიაში სონგ ჰეს ჯგუფმა კი ნაწილობრივ შედეგებამდე დამოუკიდებლად მიაღწია. ორივე საჭირო დათქმა თავად ტექსტშია და არა მის მიღმა: მეთ ფონ ჰიპელი, რომლის აგვისტოს ღია მოწოდებამაც ეს მცდელობა გამოიწვია, აღნიშნავს, რომ Claude-მ „ცნობილი მეთოდები გამოიყენა, ოღონდ იმაზე მეტი გამოთვლითი რესურსით, ვიდრე ხალხი აქამდე ცდილობდა“; დიქსონი კი იმ სიმყიფეს აღწერს, რომელიც ამ შედეგს მნიშვნელობას ანიჭებს: „ერთი შეცდომაც თუ დაუშვი… ყველაფერი ისე იშლება, როგორც ჩაფუშული სუფლე.“ ერთი და იგივე თვისება, ორი სხვადასხვა ამბავი დღეს: დღეების განმავლობაში უზედამხედველოდ დარჩენილი აგენტი პირველ ჩანაწერში პრობლემაა, აქ კი — მიღწევა.