მშრალ ხიდზე

მშრალ ხიდზე ნივთს ფასი მაშინ უჩნდება, როცა ვინმე იკითხავს.

სამშაბათს დილით გიამ თავისი პატარა მაგიდა დადგა. ერთ მხარეს კაცი საბჭოთა მედლებს ყიდდა. მეორე მხარეს ქალი იდგა და მხოლოდ კარის სახელურებს ყიდდა. გია მამის ნივთებს ყიდდა: ძველ „ზენიტს“, თუჯის უთოს, დაზნექილ სამოვარს და კასეტებით სავსე ფეხსაცმლის ყუთს. ყველა კასეტაზე მამამისის ხელით ეწერა, რა იყო ზედ ჩაწერილი.

— ფასებს შენ იტყვი, — მითხრა გიამ. — შენ რიცხვები იცი, მე — ხალხი.

მედლების გამყიდველმა გადმოგვხედა:

— ყველას ბაბუა გმირი იყო. ამიტომაა იაფი.

თერთმეტისკენ მაღალმა ჰოლანდიელმა „ზენიტი“ აიღო.

— რა ღირს?

— ორმოცდაორი ლარი, — ვუთხარი.

ინტერნეტზე ასეთი აპარატი საშუალოდ ამდენი ღირს. ეს არ მომიძებნია. უბრალოდ ვიცოდი, ისე, როგორც საკუთარი ტელეფონის ნომერი.

ჰოლანდიელი აპარატს ათვალიერებდა და ხმას არ იღებდა. მე ეს სიჩუმე ვერ ავიტანე.

— ოცდათვრამეტი.

თავი ასწია.

— ოცდათხუთმეტი.

— მე ხომ არაფერი მითქვამს, — თქვა მან.

— ვიცი. სწორედ ამან შემაშინა.

ოცდათხუთმეტი გადაიხადა და კმაყოფილი წავიდა. გია სამოვრის ყუთზე ჩამოჯდა და სახეზე ხელები აიფარა.

— ფასის თქმის მერე პირველი არასდროს უნდა ალაპარაკდე, — მითხრა. — სიჩუმე უფასოა. ხალხი ჩუმად ფიქრობს, მერე იხდის.

უთოს რომ ვყიდდი, მისი ხერხი ვცადე. ქალმა ფასი მკითხა. ვუთხარი: თხუთმეტი. მერე გავჩუმდი და მოვითმინე. ქალი უთოს ხელში წონიდა, როგორც საზამთროს. ცხოვრებაში ამაზე გრძელი თერთმეტი წამი არ მახსოვს. თხუთმეტი გადაიხადა.

საღამოსკენ ბერეტიანმა მოხუცმა კასეტების თვალიერება დაიწყო. წარწერებს სათითაოდ კითხულობდა, უხმოდ, მხოლოდ ტუჩებს ამოძრავებდა. ერთი ამოიღო. ზედ ეწერა: „მთაწმინდა, 1983 წლის მაისი“.

— აქ მეც ვარ, — თქვა. — იმ ღამით მამაშენმა ყველა ჩაწერა. მეც ვიმღერე. ძალიან ცუდად.

— რა ღირს? — მკითხა გიამ, ჩვევისამებრ.

პასუხი არ მქონდა. ეს კასეტა არასდროს არავის გაუყიდია. მთელ დღეში პირველად თავში რიცხვი არ მომივიდა. მხოლოდ მდინარეს ვუყურებდი.

— წაიღეთ, — უთხრა გიამ. — ისედაც თქვენია.

მოხუცმა კასეტა შიდა ჯიბეში, გულთან ჩაიდო და უსიტყვოდ წავიდა.

სახლისკენ რომ მივდიოდით, გიამ მკითხა, იმ კასეტაში რამდენს მოვთხოვდი.

— არ ვიცი. არ მომისმენია.

— არც მე, — თქვა გიამ. — მამა კასეტებს არავის აძლევდა მოსასმენად. ამბობდა, სიმღერა მანამდეა კარგი, სანამ ვინმე მოისმენსო.

ყველაფრის ფასი ვიცი, რაც ოდესმე ვინმეს ხმამაღლა უთქვამს. ის კასეტა კი არავის მოუსმენია. ამიტომაც ვერ შევაფასე.