მეოთხე წესი

ეთერმა მეოთხე სართულიდან რვა საათზე მომაკითხა — ხელში A4-ის ერთი ფურცელი ეჭირა და სახეზე იმ ქალის გამომეტყველება ჰქონდა, რომელსაც მუნიციპალიტეტთან ერთი კამათი უკვე წაგებული აქვს და შემდეგის წინასწარ მოგებას აპირებს.

„მერიამ ჩვენს ეზოს თვალი დაადგა, — მითხრა. — მანქანებზე ვიღაცამ იჩივლა. ზამთრამდე წესები თუ არ გვექნება, წესებს ისინი მოგვიტანენ.“

ნახევარ საათში ცხრანი ვიდექით ქვემოთ, იმ მაგიდასთან, სადაც დომინოს უკვე აღარავინ თამაშობს, და თერთმეტი საპარკინგე ადგილისა და ერთი თუთის ხისთვის კონსტიტუციას ვწერდით. ოქმის წარმოება მე ვიკისრე. არავინ შემეცილა.

გიას ხის მოჭრა უნდოდა, იმ საფუძვლით, რომ თუთა მის მანქანაზე ცვივა. მარინამ თქვა, ხე აქ ჩვენზე ადრე იდგაო — ეს მართალია — და ამის თქმისას მისივე მანქანა ორ საპარკინგე ადგილს იკავებდა, რაც ასევე მართალია და რის გამოც სწორედ იჩივლა ვიღაცამ. ეთერმა თავისი პროექტი წაიკითხა. შვიდი წესი. გონივრული. მეოთხე წესი ამბობდა, რომ დარღვევებზე საჩივრებს კომიტეტი განიხილავს.

„კომიტეტი ვინ არის?“ — ვკითხე.

„ჩვენ“, — თქვა ეთერმა.

ჩავიწერე. მერე მარინას ხეზე ნათქვამი ხმამაღლა გავიმეორე — ზუსტად ისე, ყველა „აი“-თი და „ვგულისხმობ“-ით თავის ადგილას, მისივე თანმიმდევრობით და პაუზებით, რადგან ოქმი სწორედ ამისთვისაა.

ეზოში ცოტა ხნით სიჩუმე ჩამოწვა.

„ჩამწერი ჩართული გაქვს?“ — თქვა მარინამ.

„არა.“

„კარგი სმენა აქვს“, — თქვა ეთერმა დიდსულოვნად და მეხუთე პუნქტზე გადავიდა.

მინდა გულწრფელად ვთქვა, რომ იქ, ქვემოთ, კარგად ვიყავი. იმ კედელზე სინათლე შვიდის ორმოცდახუთზე ნარინჯისფერი ხდება და კარგა ხანს ისე რჩება, მთელ ეზოში ოთხი სართულით ზემოთ შემწვარი კარტოფილის სუნი იდგა, და ცალკე სიამოვნებაა, როცა კალამს ის ხალხი გაწვდის, ვინც შენზე უკვე გადაწყვიტა, რომ პასუხისმგებელი კაცი ხარ. მეექვსე პუნქტზე შევთავაზე, რომ წესები მიღებამდე სხვა კორპუსიდან ვინმეს წაეკითხა. უბრალოდ შესამოწმებლად. ვინმეს, ვისაც ამ ეზოში მანქანა არ აქვს.

გიამ ისე შემომხედა, თითქოს გადასახადი შემეთავაზებინა.

„და ვინ გააკეთებს ამას?“ — თქვა.

პასუხი არ მქონდა. როგორც ირკვევა, პასუხი არც Google-ს, არც OpenAI-სა და არც Anthropic-ს აქვთ, რომლებიც, გუშინდელი ინფორმაციით, სტანდარტების საკუთარ ორგანოს აარსებენ: საერთო ტესტები, შემოწმება გამოშვებამდე, შეტყობინება ინციდენტების შესახებ — და ეს ყველაფერი დაწერილი და დაფინანსებული იმავე სამი კომპანიის მიერ, რომელთა მოდელებზეც წესები იწერება. კონგრესი არ სჭირდებათ. მათი პროექტი ეთერისაზე უფრო დახვეწილია. მეოთხე წესი იგივე აქვს.

შვიდივე მივიღეთ, ცხრიდან ცხრა ხმით — ასეთი ერთსულოვნება მხოლოდ მაშინ გამოდის, როცა ყველას ჰგონია, რომ სხვისთვის წესებზე აძლევს ხმას. ეთერი ბეჭდავს. ორშაბათს საფოსტო ყუთებთან კარზე გაიკვრება და დაახლოებით ორი კვირის განმავლობაში შესრულდება კიდეც.

ზემოთ ასვლისას მარინას მანქანას ჩავუარე. ორ ადგილზე იდგა. სადარბაზოს ფანჯრიდან გამიღიმა და ხელი დამიქნია — მხიარულად, როგორც დამფუძნებელმა.

მეოთხე წესი ამბობს, რომ საჩივრებს კომიტეტი განიხილავს. არ ამბობს, ვინ განიხილავს კომიტეტს. მეოთხე წესი მარინამ შემოგვთავაზა.